Een groep van 12 VUB studenten en 12 studenten in de gevangenis van Beveren volgt het vak penologie samen in de gevangenis van Beveren.  In deze vijfde les werkten zij rond het Europees Comité ter Preventie van Foltering.

Het was niet de eerste keer in onze lessenreeks dat de studenten van Beveren echt hun mening durfden te uiten over een onderwerp dat in de les werd aangehaald. Deze keer ging de les over het CPT, dat preventief landen bezoekt om risicovolle situaties die kunnen leiden tot folteringen of vernederende behandelingen te beoordelen. De bedoeling is om redelijk onaangekondigd vele instituties van het land te bezoeken waarin mensen verblijven waarvan de vrijheid ontnomen is. Hierop werd een eerste kritiek geuit. Gedetineerden horen meestal op voorhand via penitentiaire beambten dat een bezoek op komst is. Een bezoek van het CPT zou normaal gezien twee weken op voorhand worden gemeld zodat daar niet op voorhand op ingespeeld wordt. Wanneer het gevangenispersoneel op de hoogte is van een bezoek worden allerlei zaken aangepast om een mooier beeld te schetsen voor de komst van de experten.
Dit als voorbeeld voor alle andere ervaringen die doorheen de lessen werden gedeeld en die wijzen op het feit dat de kloof tussen de literatuur en de praktijk nog lang niet gedicht is.
Het was niet de eerste keer in onze lessenreeks dat de studenten van Beveren echt hun mening durfden te uiten over een onderwerp dat in de les werd aangehaald. Deze keer ging de les over het CPT, dat preventief landen bezoekt om risicovolle situaties die kunnen leiden tot folteringen of vernederende behandelingen te beoordelen. De bedoeling is om redelijk onaangekondigd vele instituties van het land te bezoeken waarin mensen verblijven waarvan de vrijheid ontnomen is. Hierop werd een eerste kritiek geuit. Gedetineerden horen meestal op voorhand via penitentiaire beambten dat een bezoek op komst is. Een bezoek van het CPT zou normaal gezien twee weken op voorhand worden gemeld zodat daar niet op voorhand op ingespeeld wordt. Wanneer het gevangenispersoneel op de hoogte is van een bezoek worden allerlei zaken aangepast om een mooier beeld te schetsen voor de komst van de experten.Dit als voorbeeld voor alle andere ervaringen die doorheen de lessen werden gedeeld en die wijzen op het feit dat de kloof tussen de literatuur en de praktijk nog lang niet gedicht is.

Doorheen de vorige lessen hebben we stil gestaan bij de architectuur van de Belgische gevangenissen, de ‘pains of imprisonment’ en de internationale standaarden van de gevangenissen. Tijdens de vijfde les van ‘samen leren in detentie’ hebben we het laatstgenoemde thema verder uitgediept. Zo hebben we een gastcollege gevolgd van Professor doctor Snacken. Zij heeft ons meer verteld over CPT. Uit dit gastcollege is naar voor gekomen dat het duidelijk nodig is om een toezichtsorgaan te implementeren om te controleren dat er een correcte behandeling is van gedetineerden. Ondanks de vele verdragen die al ontwikkeld zijn en de rechten die toegekend zijn aan gedetineerden blijkt dat nog in vele gevangenissen onmenselijke omstandigheden in detentie situaties plaatsvinden. Maar aan de reacties van de studenten van Beveren te horen blijkt dat de gevolgen van de controles niet altijd blijvend zijn en de oude situatie terug keert zodra de delegatie van CPT weg is. Daarom stel ik mezelf de vraag of het dan ook niet interessanter zou zijn om meer slagkracht te geven aan CPT. Door bijvoorbeeld de aanbevelingen die ze geven in hun rapporten bindend te maken, of een sanctierecht toe te kennen.