Een groep van 12 VUB studenten en 12 studenten in de gevangenis van Beveren volgt het vak penologie samen in de gevangenis van Beveren.  In deze zevende les werkten zij rond de re-integratie van gedetineerden.

Nieuwe haarsnitten en mooie uitgedoste vrouwen deden mij afgelopen donderdag meteen vermoeden dat we in Beveren hoog bezoek zouden ontvangen. Niets was minder waar. Criminoloog-reportagemaker Dirk Leestmans is namelijk die dag met zijn VRT-cameraploeg binnen de gevangenismuren komen filmen. Ondanks dat ik zelf eerder camera’s schuw, was ik toch bijzonder verheugd om deze persoonlijkheid in deze context te mogen aantreffen. Zijn kritisch-sensitieve bril en “no nonsense approach” met betrekking tot maatschappelijk gevoelige thema’s leken mij de perfecte hoofingrediënten om een meerwaarde aan dit project te kunnen bieden. Welke verwachtingen hadden de studenten van Beveren daarentegen van deze reportage voor Terzake? Droegen ze de hoop dat deze reportage hun onzekere rechtspositie zou kunnen verbeteren door een maatschappelijke sensibilisering op gang te brengen? Of waren ze hierin eerder nuchter en wilden ze gewoon nog eens het gevoel hebben om als mens geportretteerd te worden in een justitieel systeem dat hierin weinig voorziet? Ik hoop alvast dat individuen in de vrije samenleving zichzelf en hun visies ten opzichte van gedetineerden door deze aflevering op kritische wijze in vraag durven te stellen. Iedereen zou eigenlijk die kans moeten krijgen om de persoon achter de feiten op deze manier te leren kennen. Pas dan vallen die penologische oogkleppen ook echt af.

Wat begon in oktober als een (proef) project en het voor sommige mensen hier in Beveren aanvoelde als proefkonijnen in een labo onderzoek niet wetende wat we konden verwachten kunnen we nu enkel vaststellen dat na zoveel weken dat het al onze verwachtingen ten boven gaat. Niet enkel het ‘samen leren in detentie’ dat voor ons enorm meevalt maar ook wat het doet met ons als mens. Dat we ons eindelijk nog eens als mens kunnen voelen tussen de studenten en als mens worden gewaardeerd en niet worden veroordeeld voor de fouten die we begaan hebben. Elke donderdagavond hoeven we ons even niet opgesloten te voelen en kunnen we even onze problemen van tussen de muren achterwege laten. Daarvoor denk ik dat ik uit naam van alle studenten van Beveren mag spreken om iedereen te bedanken die dit project heeft helpen opzetten en te realiseren en wil ik ook de studenten bedanken voor de manier van omgaan met ons. Voor ons is dit eerste project ‘samen leren in detentie’ in één woord GESLAAGD!

Het project ‘samen leren in detentie’ krijgt aandacht van de media… Dit is waar we allen stiekem op hoopte. Journalist Dirk Leestmans, actief bij de VRT, vergezelde ons donderdagavond 7 december in de gevangenis van Beveren. Hoewel het soms wat onwennig was door de aanwezigheid van de cameraploeg, verliep de avond zoals gewoonlijk. Boeiend, interactief en sfeervol. Zowel de studenten van de universiteit als de studenten van Beveren kregen een stem. Dit is immers mede de intentie van dit project. De studenten van Beveren ook de kans geven hun hart te luchten en zich te laten horen. Het project hecht waarde aan ieders mening. Met deze korte reportage, die binnen enkele weken zal verschijnen in Terzake, hopen we het project in de aandacht te brengen. Het is cruciaal gedetineerden een kans te bieden tot vorming. Als studenten nemen wij ‘samen’ deel aan dit project. Het wij/zij denken moet achterwege gelaten worden. Een begane fout mag de gelijkwaardigheid niet aantasten. ‘Samen’ dienen wij te werken aan de re-integratie om ‘onze’ samenleving te herstellen en te versterken.

Vandaag kwam er een televisieploeg om de les te filmen. We waren allemaal een beetje zenuwachtig hiervoor, maar het stoorde de les zeker niet. Het was fijn om te zien dat er interesse van buitenaf is voor dit project. Ik ben zeer benieuwd naar het resultaat.
De les ging over de externe rechtspositie van gedetineerden en het was duidelijk dat hier veel interesse naar was. De studenten van Beveren waren al in aanraking geweest met o.a. de SURB, de PSD, etc. Ze bleken hier een negatieve indruk van te hebben, vooral van de PSD die te veel macht heeft.
Professor Scheirs gaf ons een casus die we in groepje moesten oplossen om beter te begrijpen hoe er beslissingen worden genomen en vanuit welke invalshoek ze denken. Eén van de vragen was bijvoorbeeld wat dat wij denken dat de SURB zou doen in deze casus en welke beslissing wij in de plaats van de SURB zouden kiezen. De studenten van Beveren boden interessante inzichten waar ik niet aan gedacht zou hebben en ze bleken ook juist te zijn, zij hebben hier dan ook meer ervaring mee.
Ik vond het vandaag een erg interessante les, er werd veel gediscussieerd en verschillende ervaringen gedeeld. Het was weer eens een mooie samenloop van theorie en praktijk.